Programy studiów podyplomowych w zakresie wyceny nieruchomości, pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz zarządzania nieruchomościami, które zostały rozpoczęte przed dniem wejścia w życie nowych minimów programowych, nie muszą spełniać wymagań określonych w nowych minimach programowych, lecz stosuje się do nich wymagania obowiązujące w dniu rozpoczęcia ww. studiów.

W dniu 20 czerwca 2007 r. Minister Budownictwa wydał następujące komunikaty:
1) w sprawie ustalenia minimalnych wymogów programowych dla studiów podyplomowych w zakresie wyceny nieruchomości (Dz. Urz. Min. Bud. Nr 3, poz. 16) (150.6 kB),
2) w sprawie ustalenia minimalnych wymogów programowych dla studiów podyplomowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami (Dz. Urz. Min. Bud. Nr 3, poz. 15) (107.8 kB),
3) w sprawie ustalenia minimalnych wymogów programowych dla studiów podyplomowych w zakresie zarządzania nieruchomościami (Dz. Urz. Min. Bud. Nr 3, poz. 17) (104.6 kB).

W komunikatach brakuje wskazania momentu czasowego, od jakiego zaczynają one obowiązywać, np. wskazania, iż komunikaty mają zastosowanie do studiów podyplomowych rozpoczynanych po dniu ogłoszenia komunikatów, zaś do studiów będących w toku stosuje się wymagania programowe ustalone komunikatami poprzednimi. Stąd wypływają wątpliwości zarówno uczelni prowadz±cych studia podyplomowe, jak i osób chcących ubiegać się o uprawnienia lub licencje zawodowe.

W odniesieniu do osób ubiegających się o nadanie uprawnień zawodowych w obecnym stanie prawnym powinno się brać pod uwagę sam fakt ukończenia studiów podyplomowych w zakresie danego zawodu. Powinno się przyjąć zasadę, że nowe wymogi programowe obowiązują wobec studiów podyplomowych rozpoczynanych po dniu opublikowania komunikatów Ministra.

W sytuacji braku przepisów intertemporalnych prawo nakazuje stosować zasadę ochrony „interesów w toku". Ugruntowane jest w tym kierunku także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 25 listopada 1997 r., sygn. K. 26/97, OTK ZU nr 5-6/1997, poz. 64, s. 450) Trybunał stwierdził, że przy ustaleniu znaczenia zasady ochrony interesów w toku zasada ta zapewnia ochronę, jeśli:
1) przepisy prawa wyznaczają pewien horyzont czasowy realizowania określonych przedsięwzięć,
2) przedsięwzięcie to - ze swej natury - jest rozłożone w czasie,
3) obywatel faktycznie rozpoczął określone przedsięwzięcie w okresie obowiązywania owych przepisów.

W takiej sytuacji obowi±zkiem ustawodawcy jest ustanowienie przepisów, które umożliwią dokończenie przedsięwzięć rozpoczętych stosownie do przepisów obowiązujących w chwili ich rozpoczynania albo stworzą inne możliwości dostosowania się do zmienionej regulacji prawnej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 5 stycznia 1999 r., K. 27/98, OTK ZU nr 1/1999, poz. 1, s. 8, Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 roku, sygn. akt SK 19/06).

Należy również nadmienić, że w odniesieniu do osób, które po dniu 1 stycznia 2008 r. będą ubiegały się o nadanie uprawnień mając ukończone studia podyplomowe przepisy nie stwarzają nowej sytuacji. Przepisy art. 177 ust. 1 pkt 4, art. 182 ust. 1 pkt 4 i art. 187 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z póĽn. zm.) dalej stanowią o konieczności ukończenia studiów podyplomowych w zakresie danego zawodu, bez wskazania, że studia te musz± być zgodne z nowymi wymogami programowymi. Zresztą wymaganie od osób mających ukończone studia podyplomowe ich uzupełniania byłoby nieracjonalne i nie odpowiadałoby celom nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 24 sierpnia 2007 r. Ustawodawcy przyświecał cel zapewnienia gwarancji najlepszego przygotowania kandydatów do wykonywania zawodu regulowanego w ustawie. Dlatego uznano zasadniczo wyższą wartość ukończenia specjalistycznych studiów podyplomowych niż studiów wyższych obejmujących problematykę tych zawodów. Studia wyższe będ± honorowane i będą zwalniały z obowiązku ukończenia studiów podyplomowych, jedynie w przypadku zgodności z wymogami programowymi dla studiów podyplomowych.

Reasumując należy stwierdzić, iż wymóg zawarty w przepisach art. 177 ust. 1 pkt 4, art. 182 ust. 1 pkt 4 i art. 187 ust. 1 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zostanie spełniony, jeśli program studiów podyplomowych uwzględnia minimalne wymogi programowe ustalone przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej obowiązujące w dniu rozpoczęcia ww. studiów. Przyjęta interpretacja pozostaje z zgodzie z celami ustawodawcy oraz zasadami zawartymi w Konstytucji RP, a w szczególności z art. 2, regulującym zasadę państwa prawa, z której wynika dalsza zasada ochrony przez władzę publiczną zaufania obywatela do państwa i prawa. Jednocześnie ten tok działań nie będzie krzywdził osób ubiegaj±cych się o nadanie uprawnień lub licencji zawodowych.

Warszawa, dn. 25 października 2007 r.